15) Ahlak ve Ahlak Kuralları Üzerine
“Başlamadan sorayım: Din olmadan ahlak var olabilir mi? Ahlak dinle mi gelir?” Zaten ahlak konusu tartışılırken öne sürülen temel soru budur ve millet cevaplarda iki kampa bölünür hep: Kimileri ahlakın ancak inançla var olabileceğini savunur kimileri de ahlakın inançla bir olmadığını söyler. Benim bu konuda iki tarafı da haklı bulduğum ve bulmadığım noktalar mevcut. Bu nedenle bu soruya bir yönden evet, ahlak inançla gelir, diyeceğim, bir yönden hayır, inanç olmadan da ahlak var olur, diyeceğim. Neden ahlak dine bağlı değildir diyorum, önce onu açıklayayım: Ahlak dediğimiz toplum yaşamını düzenleyen asgari kurallar bütünü ve bizden beklenen davranış biçimleridir. Toplum bir arada yaşadıkça zaman içinde kendiliğinden oluşmuş veya bir zaman, bir nedenden konmuş ve öyle yerleşmiştir. Bunun için de dine ihtiyaç falan yoktur. Bunu biliyoruz; çünkü bugün ateistlerin baskın nüfus olduğu, örneğin Japonya gibi ülkelerde toplumsal yaşam Ortadoğu...